Danışmanlık ve hukuki destek ücretleri neye göre değişir?

Fiyat rehberi · YapTrink Ekibi · Güncelleme: 4 Eylül 2026

Danışmanlıkta satın aldığın şey saat değil, sorumluluktur: bir görüşün arkasında duran kişi, o görüşün sonucunu da üstlenir. Bu yüzden ücret farkı çoğu zaman hızdan değil, işin kapsamından ve riskinden gelir.

Ücreti belirleyen kalemler

İşin kapsamı: tek bir soruya görüş vermek ile bir süreci baştan sona yürütmek ayrı işlerdir.
Süre ve süreklilik: tek seferlik danışma ile aylık düzenli hizmet farklı fiyatlanır.
Sorumluluk: imzalanan, beyan edilen veya kuruma sunulan bir belge varsa risk de devralınıyor demektir.
Dosyanın karmaşıklığı: taraf sayısı, belge hacmi ve geçmişi işin süresini belirler.
Resmî harç ve masraflar: bunlar hizmet bedelinden ayrıdır ve ayrı yazılmalıdır.
Uzmanlık alanı: dar bir alanda derinleşmiş bir hizmet, genel bir hizmetle aynı ücretlenmez.

Bazı mesleklerde ücreti mevzuat çerçeveler

Serbestçe pazarlık edilen her alanda geçerli olmayan bir istisna var: bazı meslek gruplarında ücretin alt ya da üst sınırı mevzuatla belirlenir. Avukatlık ücretinde Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan ve Resmî Gazete’de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi bir alt sınır koyar. Mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik hizmetleri için de her yıl yayımlanan bir asgari ücret tarifesi vardır. Taşınmaz ticaretinde ise hizmet bedeline ilişkin sınırlar Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik’te düzenlenir. Bir teklifi değerlendirirken, ilgili tarifenin o yıl için yayımlanmış güncel metnine bakmak en sağlam yoldur.

Sözleşme yazılı olsun

Danışmanlıkta anlaşmazlığın neredeyse tamamı “neyin dâhil olduğu” üzerinedir ve sözlü bir anlaşma bunu ispat etmeye yaramaz. Avukatlık Kanunu da yazılı olmayan anlaşmaların genel hükümlere göre ispatlanacağını söyler; yani yazılı olmayan her anlaşma, ispat yükünü sana bırakır. Kapsamı, ücreti, ödeme takvimini ve masrafların kime ait olduğunu yazıya dök.

Hizmet bedeli ile masraf aynı şey değil

Harç, noter, bilirkişi, tercüme, tescil ve başvuru bedelleri hizmet bedelinden ayrıdır ve çoğu zaman doğrudan ilgili kuruma ödenir. Bu ikisini tek bir toplam olarak veren bir teklif, karşılaştırılabilir değildir: bir teklif masrafı içeriyor, diğeri içermiyor olabilir ve fark tamamen buradan geliyor olabilir.

Anlaşmadan önce netleştirilecekler

İşin tam olarak neyi kapsadığı ve neyi kapsamadığı.
Ücretin sabit mi, aşamalı mı, yoksa süre üzerinden mi hesaplanacağı.
Resmî harç ve masrafların dâhil olup olmadığı.
Sürecin tahmini takvimi ve hangi aşamada bilgilendirileceğin.
İşin yarıda kalması hâlinde ücretin nasıl hesaplanacağı.
İletişimin nasıl ve hangi sıklıkta yapılacağı.
Belgelerinin nasıl saklanacağı ve iş bitiminde nasıl iade edileceği.

Sonuç garantisi veren bir anlatıma dikkat et

Sonucu üçüncü bir merciin karar vereceği işlerde kesin bir sonuç sözü verilemez. Doğru anlatım, olasılıkları ve senaryoları açıkça anlatandır. Sonuç garantisi veren bir ifade, ücretin yüksekliğinden çok daha önemli bir uyarı işaretidir.

Aynı konu, üç farklı hizmet

Danışmanlıkta ücret farkının çoğu, hizmetin kapsamından ve üstlenilen sorumluluk düzeyinden gelir. Aynı konu birbirinden çok farklı biçimlerde ele alınabilir.

Görüş: mevcut duruma bakılıp yazılı ya da sözlü bir değerlendirme verilmesi.
Kurulum: bir sürecin baştan tasarlanması, belgelerin hazırlanması ve uygulanır hâle getirilmesi.
Sürekli takip: belirli aralıklarla tekrar eden, sorumluluğu süreye yayılan bir çalışma.

Üçü de aynı başlıkla istenebilir ve aralarındaki fark tek bir rakama bakınca görünmez. Hangi düzeyi istediğini yazmak, gelen tekliflerin aynı sorumluluğu üstlenmesini sağlar.

Ön görüşme, kapsam ve gizlilik

Danışmanlıkta ilk görüşme çoğu zaman işin kendisidir: sorunun ne olduğu o görüşmede netleşir. Bu yüzden ön görüşmenin ücretli olup olmadığını, ücretliyse devam etmen hâlinde toplamdan düşülüp düşülmediğini baştan sor.

Aynı görüşmede gizliliği de konuş. Paylaşacağın bilgi çoğu zaman ticari ya da kişisel veridir; nasıl saklanacağı, kimlerle paylaşılacağı ve iş bittiğinde ne olacağı yazılı olmalıdır. Bazı mesleklerde sır saklama yükümlülüğü mevzuattan doğar, ancak yükümlülüğün varlığı ile onun yazılı olarak teyit edilmesi ayrı şeylerdir.

Ücreti değiştirmeden işi hafifletmek

Danışmanlıkta ödediğin şey büyük ölçüde harcanan zamandır; hazırlıkla kazandığın her saat doğrudan toplama yansır.

Belgeleri önceden topla: eksik evrak, çalışmanın en sık tekrarlanan kalemidir.
Kronolojiyi yaz: olayların sırası ve tarihleri, ilk görüşmenin yarısını kısaltır.
Soruyu daralt: “ne yapmalıyım?” yerine “şu iki seçenekten hangisi?” daha kısa sürede cevaplanır.
Muhatabı tek kişi yap: birden fazla kişiden gelen bilgi aynı işi birkaç kez yaptırır.
Kapsamı aşamalara böl: önce bir değerlendirme al, gerekiyorsa ikinci aşamayı sonra başlat.
Masrafları ayrı takip et: harç, bilirkişi ve resmî ücretler hizmet bedelinden ayrıdır ve ayrı planlanmalıdır.

Kimden hizmet aldığını doğrula

Bu kategoride hizmeti verenin mesleki niteliği, ücretten önce gelen bir konudur — ve ücretten farklı olarak doğrulanabilir. Belirli meslekler bir odaya ya da baroya kayıt gerektirir; kaydın kendisi kamuya açık bir bilgidir ve sorulması olağandır.

Avukatlık hizmetlerinde kişinin bağlı olduğu baro ve levha kaydı.
Mali müşavirlik hizmetlerinde bağlı olunan oda ve ruhsat durumu.
Taşınmaz ticaretinde yetki belgesi.
Hangi konuda düzenli olarak çalıştığı: geniş bir alan listesi bir uzmanlık göstergesi değildir.
Benzer bir işi daha önce yapıp yapmadığı ve o işin nasıl sonuçlandığı.
İşi kendisinin mi yürüteceği, yoksa büro içinde başka birine mi devredileceği.

Bu soruları sormak bir güvensizlik işareti değildir; kayıtlı çalışan biri için cevaplaması en kolay sorulardır. Cevapların muğlaklaştığı yerde ise ücret karşılaştırmasına hiç geçmeden durmak, sonradan yapılacak her konuşmadan ucuzdur.

Neden bu sayfada bir rakam yok?

Çünkü bu alanda doğru rakamın kaynağı biz değiliz: ücretin alt ya da üst sınırının mevzuatla belirlendiği yerde geçerli olan, o yıl yayımlanmış resmî tarifedir; serbestçe belirlenen yerlerde ise ücreti dosyanın kendisi belirler. Kendi tahminimizi resmî bir tarifenin yerine koymuyoruz.

Talebini yazarken neleri belirtmelisin?

Danışmanlıkta doğru teklif, dosyanın ne olduğunu bilen kişiden gelir. Aşağıdakileri özetlediğinde hem kapsam hem de tahmini süre baştan konuşulabilir.

Konunun kısa özeti ve sürecin hangi aşamada olduğu.
Elindeki belgeler ve varsa işleyen süreler.
Daha önce bir başvuru ya da yazışma yapılıp yapılmadığı.
Beklentin: bir görüş almak mı, süreci baştan sona yürütmek mi.
Tercih ettiğin görüşme biçimi: yüz yüze ya da çevrim içi.
Aciliyet ve varsa kaçırılmaması gereken bir tarih.
İlgili kurumun hangisi olduğu.

İş bittiğinde ne teslim alıyorsun?

Danışmanlıkta teslim edilen şey çoğu zaman bir nesne değildir, bu yüzden neyin teslim edildiğinin yazılı olması daha da önemlidir. Aşağıdakiler, işin tamamlandığını gösteren somut çıktılardır.

Verilen görüşün ya da değerlendirmenin yazılı hâli.
Hazırlanan, imzalanan ya da sunulan belgelerin kopyaları.
Yapılan işlemlerin tarih sırasıyla kısa bir listesi.
Hizmet bedelinden ayrı olarak ödenen harç ve masrafların dökümü.
Bundan sonraki adımların ve varsa sürelerin yazılı özeti.
Sana geçici olarak teslim edilen asıl evrakların iadesi.
Paylaştığın verilerin ne kadar süre saklanacağı ve sonrasında ne olacağı.

Son madde çoğu zaman atlanır ve en uzun süre etkisi olan maddedir: danışmanlık ilişkisinde paylaşılan bilgi genellikle ticari ya da kişisel veridir, ve ilişki bittiğinde o verinin nerede durduğu senin bilmen gereken bir şeydir. Bunu iş biterken sormak, iş başlarken sormaktan daha zordur; bu yüzden ikisini de aynı belgeye yazdırmak en pratik yoldur.