Tasarım ve içerik üretimi fiyatları neye göre değişir?

Tasarım ve içerikte iki fiyat arasındaki fark çoğu zaman “ne kadar emek” değil, “ne kadar hak” sorusunun cevabıdır. Aynı logo, yalnızca sosyal medyada kullanılmak üzere veya sınırsız biçimde devredilerek satılabilir; ikisi aynı iş değildir.

Fiyatı belirleyen kalemler

  • Kapsam: kaç konsept sunulacak, kaç tur revizyon yapılacak?
  • Teslim edilecek dosyalar: yalnızca çıktı mı, kaynak dosyalar da mı?
  • Kullanım hakkı: nerede, ne kadar süreyle ve hangi mecralarda kullanılacak?
  • Devir: hak tamamen devrediliyor mu, yoksa sınırlı bir kullanım izni mi veriliyor?
  • Üçüncü parti lisanslar: stok görsel, font, müzik ve arşiv içeriği ayrı bedellerdir.
  • Çekim: gün sayısı, ekip büyüklüğü, ekipman, mekân izni ve ulaşım.
  • Post-prodüksiyon: montaj, renk, ses ve efekt işi çekimden bağımsız bir emektir.

Konsept ve revizyon sayısı

Bir tasarım teklifinde en belirleyici iki sayı, kaç farklı konsept sunulacağı ve seçilen konsept üzerinde kaç tur revizyon yapılacağıdır. Bu ikisi yazılı değilse süreç, iki taraf da iyi niyetli olsa bile bir noktada tıkanır. Turların neyi kapsadığını da netleştir: renk değişikliği ile baştan yeni bir yön aynı tur değildir.

Kullanım hakkı ile mülkiyeti karıştırma

Bir işi teslim almış olmak, onun üzerindeki mali hakların sana geçtiği anlamına gelmez. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, mali hakların devrine ilişkin sözleşmelerin yazılı olmasını ve devredilen hakların her birinin ayrıca gösterilmesini arar. Uygulamada şu demek: sözleşmede “işi hangi mecralarda, hangi süreyle ve hangi coğrafyada kullanabileceğin” yazmıyorsa, ileride bir kullanım için yeniden konuşman gerekebilir.

Stok görsel, font ve müzik lisansları

Tasarımın içinde üçüncü kişilere ait bir font, bir stok görsel veya bir müzik varsa, o parçanın lisansı işin bir parçası değil, ayrı bir izindir. Kimin adına alınacağını ve bedelinin kimin bütçesinden çıkacağını baştan sor: en sık çıkan sürpriz maliyet buradan gelir.

Çekim işlerinde ayrıca konuşulacaklar

  • Çekim günü sayısı ve günlük çalışma süresi.
  • Ekip: yardımcı, ışıkçı, ses ve kurgu ayrı kişiler mi?
  • Mekân izni ve varsa kira bedeli kime ait?
  • Kaç kare veya kaç dakikalık nihai teslim yapılacak?
  • Ham kayıtların teslim edilip edilmeyeceği ve ne kadar süreyle saklanacağı.
  • Görüntüde yer alan kişilerden izin alınması kimin sorumluluğunda?

Metin ve çeviri işlerinde ölçü

Metin işleri kelime, karakter veya sayfa üzerinden konuşulabilir ve üçü farklı sonuçlar verir. Çeviride ayrıca yeminli ya da noter onaylı olup olmadığı, teslim biçimini ve süreci değiştirir. Ölçü birimini netleştirmeden alınan iki fiyat karşılaştırılamaz.

Aynı iş adı, farklı teslim

Tasarım ve içerik işlerinde iki rakam arasındaki fark çoğu zaman yapılan işin değil, teslim edilenin farkıdır.

  • Tek kullanımlık teslim: belirli bir mecra için hazırlanmış, tek ölçüde ve tek formatta çıktı.
  • Uyarlamalı teslim: aynı tasarımın farklı mecralar için ölçülendirilmiş sürümleri.
  • Kaynak dosyalı teslim: üzerinde ilerleyebileceğin çalışma dosyaları, katmanlar ve kullanılan yazı tipi bilgisiyle birlikte.

Üçü de aynı başlıkla istenebilir ve aralarındaki fark ilk gün görünmez; teslimden aylar sonra, küçük bir değişiklik gerektiğinde ortaya çıkar. Neyin teslim edileceğini yazdırmak, bu farkı bugünden görünür kılar.

Marka işi ile tek seferlik iş aynı şey değildir

Bu kategoride en sık karıştırılan iki iş, tek bir görsel üretmek ile bir markanın görsel dilini kurmaktır. İkisi aynı araçlarla yapılır, ama biri bir çıktı, diğeri bir sistemdir — ve fiyat farkının büyük kısmı buradan gelir.

  • Tek seferlik iş: belirli bir mecra için üretilmiş, tek bir amaca hizmet eden çıktı.
  • Marka işi: logonun farklı boyutlarda ve zeminlerde nasıl kullanılacağı, renk ve yazı tipi sistemi, örnek uygulamalar ve kısa bir kullanım kılavuzu.
  • Marka işinde teslim edilenin bir kısmı görsel değil KURALDIR: neyin yapılmayacağını da söyler.
  • Kılavuz teslim edildiğinde sonraki işler daha kısa sürer; edilmediğinde her yeni iş kendi yönünü baştan arar.

Hangisini istediğini teklif isterken söyle. Yalnızca bir görsele ihtiyacın varken marka çalışması almak gereksiz bir yatırımdır; sürekli üretim yapacakken tek seferlik iş almak ise aynı işi her seferinde yeniden ödemektir.

İşi kolaylaştıran, maliyeti düşüren hazırlık

Bu alanda maliyetin en büyük belirleyicisi brief kalitesidir. Aşağıdakiler hiçbir kapsamı kısmadan hem süreyi hem tur sayısını azaltır.

  • Amacı yaz: tasarımın nerede, kime ve ne için görüneceği.
  • Beğendiklerini ve beğenmediklerini göster: iki örnek, iki sayfa açıklamadan daha nettir.
  • Metni önceden hazırla: son anda değişen metin, tamamlanmış bir tasarımı yeniden açar.
  • Marka bilgisini tek yerde topla: logo, renk ve yazı tipi dosyaları eksikse ilk iş onları aramak olur.
  • Geri bildirimi toplu ver: dağınık gelen yorum aynı işi birkaç kez yaptırır.
  • Tek karar verici belirle: birden fazla onay makamı, tur sayısını çoğaltan en yaygın sebeptir.
  • Ölçü listesini baştan ver: hangi mecralarda kullanılacağı bilindiğinde uyarlamalar tek seferde çıkar.

Arşiv: dosyalar ne kadar süre saklanacak?

Kullanım hakkı yazıldıktan sonra geriye tek bir soru kalır ve neredeyse hiç sorulmaz: çalışma dosyaları nerede, ne kadar süre duracak? Bu sorunun cevabı teslimden bir yıl sonra, küçük bir güncelleme gerektiğinde işini gerçekten değiştirir.

  • Kaynak dosyalar sana teslim ediliyor mu, yoksa yalnızca çıktı mı?
  • Teslim edilmiyorsa işi yapan tarafta ne kadar süre saklanacak?
  • Video ve çekim işlerinde ham kayıtların saklama süresi ayrıca konuşuldu mu?
  • Dosyalar hangi biçimde teslim ediliyor; açmak için özel bir program gerekiyor mu?
  • Kullanılan yazı tipinin adı ve sürümü not edildi mi?
  • Bir yıl sonra küçük bir değişiklik istersen bu yeni bir iş mi sayılacak?

Kendi arşivini kurmak da senin işine yarar: teslim edilen dosyaları kendi depolamanda tutmak, hem çalıştığın kişi değiştiğinde hem bir cihaz kaybolduğunda seni bağımsız kılar. Bu, teslim günü beş dakika süren ve sonradan kurtarılamayan bir adımdır.

Neden bu sayfada bir rakam yok?

Bu alanda fiyat, teslim edilen dosyanın değil verilen hakkın karşılığıdır; hak kapsamını bilmeden yayımlanan bir aralık yanıltıcıdır. Kaynağı belli ve güncel bir tarifeye dayanmadığı sürece rakam yayımlamıyoruz. Onun yerine, hangi hakkı satın aldığını anlamanı sağlayacak maddeleri veriyoruz.

Talebini yazarken neleri belirtmelisin?

Tasarımda satın aldığın şey hak olduğu için, hakkın sınırlarını baştan yazmak gerekir. Aşağıdakiler netleştiğinde teklifler karşılaştırılabilir hâle gelir.

  • İşin türü: logo, arayüz, çekim, video, metin ya da çeviri.
  • Nerede, ne kadar süreyle ve hangi mecralarda kullanılacağı.
  • Varsa marka rehberin, mevcut görsellerin ve beğendiğin örnekler.
  • İstediğin teslim formatları.
  • Kaynak dosya ve kullanım hakkı beklentin.
  • Teslim tarihi ve varsa yayın takvimin.
  • Çekim ise mekân, süre ve kimlerin katılacağı.

Teslim kontrol listesi

Tasarım işlerinde teslimin eksik olup olmadığı çoğu zaman aylar sonra, küçük bir değişiklik gerektiğinde anlaşılır. Aşağıdakileri teslim günü kontrol etmek, o günü hiç yaşamamanı sağlar.

  • Kaynak dosyaların katmanlı ve düzenli hâlde teslim edilmiş olması.
  • Kullanılan yazı tiplerinin adları ve lisans durumu.
  • Stok görsel ya da müzik kullanıldıysa lisansın kime ait olduğu.
  • İstenen bütün ölçü ve formatların eksiksiz olması.
  • Baskıya gidecek işlerde baskı için ayrı bir çıkış dosyası bulunması.
  • Renk bilgisinin ekran ve baskı için birbirinden ayrı verilmesi.
  • Video işlerinde ham kayıtların teslim edilip edilmeyeceği ve ne kadar saklanacağı.

Arşivi de teslim günü konuş: çalışma dosyalarının ne kadar süre saklanacağı, bir yıl sonra küçük bir güncelleme gerektiğinde işin baştan yapılıp yapılmayacağını belirler. Aynı şey kullanım hakkı için de geçerli — hakkın hangi mecralar ve hangi süre için verildiği yazılı değilse, teslim aldığın dosya elinde olsa bile onu istediğin yerde kullanma serbestin olmayabilir.

Sık sorulan sorular

Kaynak dosyaları almalı mıyım?

İleride başka biriyle çalışacaksan evet, çünkü kaynak dosya olmadan işin üzerine inşa edilemez. Kaynak dosyanın teslim edilip edilmeyeceği fiyatı etkiler, bu yüzden baştan konuşulması gerekir.

Kullanım hakkı ile devir arasındaki fark ne?

Kullanım hakkı belirli bir mecra, süre ve coğrafya için verilen izindir; devir ise mali hakların yazılı bir sözleşmeyle ve tek tek gösterilerek aktarılmasıdır. İkisi farklı fiyatlanır ve sözleşmede hangisi olduğu yazmalıdır.

Revizyon sayısı neden bu kadar önemli?

Çünkü tasarımda emeğin büyük kısmı ilk teslimde değil, sonrasında harcanır. Turların sayısı ve kapsamı yazılı olduğunda hem sen ne alacağını hem de karşı taraf neyi teslim edeceğini bilir.

Yazı tipi ve stok görsel ücretleri teklife dâhil mi?

Çoğu zaman değildir ve iki rakam arasındaki farkın sessiz sebebi budur. Lisansın kimin adına alınacağını ve ücretinin kime ait olduğunu teklifte yazdır.

Çekim işlerinde teslim süresi neden uzun olabiliyor?

Çekimin kendisi işin küçük kısmıdır; seçim, düzenleme ve renk çalışması asıl süreyi oluşturur. Kaç karenin ya da kaç dakikalık görüntünün işleneceği ve teslimin hangi aşamalarda yapılacağı yazıldığında süre öngörülebilir hâle gelir.

Teslimden sonra küçük bir değişiklik istersem ne olur?

Kaynak dosyalar sende ve kullanım hakkın yazılıysa bu küçük bir iştir. Dosyalar sende değilse aynı değişiklik, işi yapan kişinin takvimine bağlı bir iş hâline gelir. Teslim kapsamının kaynak dosyaları içerip içermediği, tam olarak bu senaryoda karşılığını verir.

İlgili hizmetler

Bu rehberdeki konularla ilgili hizmetler için ücretsiz teklif toplayabilirsin.